Een dramatisch verlopen expeditie

In 1777 vertrok de Amelander commandeur Hidde Dirks Kat met zijn bemanning op het schip Juffrouw Klara richting Spitsbergen om daar walvissen te vangen. Zover zou het nooit komen. Het schip werd onderweg in het ijs gekraakt. Een deel van de bemanning stierf in het ijs. Hidde Dirks Kat en een deel van de bemanning wisten het vaste land van Groenland te bereiken. Daar werden ze liefdevol opgevangen door Inuit. Hidde Dirks legde zijn avonturen vast in een dagboek. Dat vormt de basis voor een audiovisuele presentatie, waarin Hidde Dirks Kat de bezoeker in vijf tableaux vivants de bezoekers meeneemt op zijn reis. Je leert er ook hoe het er in de achttiende eeuwse walvisvaart aan toeging. 


Drie eeuwen walvisvaart

In het begin van de 17e eeuw gingen de eerste Nederlandse schippers en bemanningen ter walvisvaart. Ze jaagden in de buurt van Spitsbergen. Het spek van de walvissen werd gekookt in traankokerijen. In Smeerenburg hadden verschillende steden kampen met eigen traankokerijen. Een maquette daarvan vind je in deze expositie.

Hidde Dirks Kat ging meer dan een eeuw later op walvisvaart. De jacht op walvissen liep toen ten einde. Na de Tweede Wereldoorlog werd de jacht op walvissen heropend. Nu was het de margarine-industrie die schreeuwde om grondstoffen. Ruim vijftien jaar voer de vloot  van de Willem Barendsz naar de zuidelijke ijszeeën. In die periode hebben ruim twintig Amelanders deel uitgemaakt van de bemanning van het fabrieksschip Willem Barendsz en  de kleinere schepen die de walvissen schoten. Filmbeelden daarvan zijn in deze expeditie te zien.



Walvisvaart in de stal

In de stal van Museum Sorgdrager zijn deelexposities over walvisvaart in de zeventiende eeuw en na de Tweede Wereldoorlog.


Walvisvaart uitgelegd

In De Reis van Hidde Dirks Kat leer je hoe het er in de walvisvaart rond 1800 aan toe ging.

Dagboek Hidde Dirks Kat hertaald

In 2018 is het Dagboek van Hidde Dirks Kat hertaald. In begrijpelijk Nederlands worden de stranding en redding van de Amelander walvisvaarder en zijn bemanning bij Groenland beschreven.


Boek Amelander walvisvaarder

 

Amelander Cor Gransbergen voer jaren achtereen in de vloot van de Willem Barendsz  om op walvissen te jagen. Over de walvisvaart na de Tweede Wereldoorlog zijn veel boeken verschenen, maar nooit eerder zo persoonlijk als in Een walvis als boterham.

Fragment uit  De Reis van Hidde Dirks Kat

Reportage over Hidde Dirks Kat